Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 336




                                               

Исламски феминизам

Исламскиот феминизмот е форма на феминизмот кој се занимава со улогата на жените во исламот. Тој има за цел да постигне целосна рамноправност на сите муслимани, независно од полот, во јавниот и приватниот живот. Исламските феминистки се залагаат ...

                                               

Јавно/приватно

Под дистинкцијата јавно/приватно популарно се подразбира поделба на работата и домот во поединечниот живот. Со слоганот "личното е политичко”, современите женски движења го поврзуваат јавното и приватното. Слоганот го редефинира личното искуство ...

                                               

Културален феминизам

Културален феминизам е феминистичка теорија која е посветена на создавање на одделна и радикална култура на жени. Шарлота Перкинс Гивенс смета дека треба да се создаде општество на силни жени кои се водат од женски интереси на пацифизам и коопера ...

                                               

Либерален феминизам

Либералниот феминизам е теорија за поединечна слобода на жените. Тој е дел од глобалниот тек на феминистичката политичка и социјална теорија и има најдолга историја. Мери Волстоункрафт во "Одбрана на правата на жените” од 1789 ги опишува жените к ...

                                               

Матријархат

Матријархатот е форма на општество во кое мајките се водачи и управуваат со потомството. Идеолошки, матријархатот претпоставува дека моќта на мајчинската енергија и мајчинската љубов е социјална кохезивна сила. Евелин Рид тврди дека матријархатот ...

                                               

Радикален феминизам

Радикалниот феминизам е перспектива во рамките на феминизмот, која се фокусира на хипотезата за патријархатот како систем на моќ, кој го организира општеството во комплекс на односи врз основа на машката надмоќ над жените. Радикалниот феминизам и ...

                                               

Сепаратистички феминизам

Сепаратистичкиот феминизмотам смета дека опозицијата на патријархатот најдобро се постигнува со фокусирање исклучиво на жени и девојки. Некои сепаратистички феминистки не веруваат дека мажите можат да направат позитивен придонес кон феминистичкот ...

                                               

Социјалистички феминизам

Социјалистички феминизам - гранка на феминизмот, кој се фокусира и на јавните и на приватните сфери на животот на жената и тврди дека ослободувањето само може да се постигне со завршетокот на економските и културните извори на угнетувањето на жен ...

                                               

Феминистичката археологија

Феминистичката археологија го застапува гледиштето дека половата улога е културолошки, а не биолошки определена и дека жените долго време биле обесправени во бројни општества. Феминистичката археологија се занимава и со проучување на половата уло ...

                                               

Христијански феминизам

Христијанскиот феминизам е еден аспект на феминистичката теологија кој има за цел да ја унапреди и разбере рамноправноста меѓу мажите и жените морално, социјално и духовно од христијанска перспектива. Христијанските феминисти тврдат дека придонес ...

                                               

Агнодика

Агнодика ― легендарна фигура позната како прва жена бабица или лекар во античка Атина. Нејзината приказна ја раскажува римскиот автор Гај Јулиј Хигин во неговите "Фабули". Агнодика се верува дека не е историска личност, но нејзината приказна чест ...

                                               

Втор бран (феминизам)

Втор бран на феминизмот е поим воведен од Марша Лир за да упати на женските групи во САД, Британија и Европа во доцните 1960-ти. Терминот "втор бран” имплицира дека феминизмот од првиот бран завршил во 1920 година. Разочарувањето со политиките на ...

                                               

Жените во Народноослободителната борба

Во текот на Народноослободителната борба на народите на Југославија од јули 1941 до мај 1945 година во редовите на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Југославија се бореле повеќе од 100.000 жени, од кои околу 25.000 биле убие ...

                                               

Објектификација

Сексуална објектификација е чин на третирање на лице единствено како инструмент на сексуално задоволство, што го прави тоа лице "сексуален објект". Објектификација пошироко значи третирање на лицето како предмет, без оглед на нивната личност и ди ...

                                               

Патријархат

Патријархат е општествен систем во кој мажите се основните авторитети централни на општествената организација, заземаат улоги на политичко раководство, морален авторитет и контрола на имотот, и каде татковците имаат власт над жените и децата. Тој ...

                                               

Трет феминистички бран

Трет феминистички бран е поим кој го утврдуваат неколку поинакви напори на феминистичката активност и движење, чиишто одредени граници се предмет на расправа во историографијата на феминизмот. Забележливо се истакнале во почетокот на деведесеттит ...

                                               

Нурије Улвије Мевлан Џивелек

Нурије Улвије Мевлан Џивелек, - турска активистка и борец за правата на жените, новинар и основач на првото феминистичко женско списание и на првото здружение за правата на муслиманските жени во Турција. Списанието било првото кое објавило фотогр ...

                                               

Шовинизам

Шовинизмот, во оригиналната смисла на зборот, е екстремен патриотизам и национализам и агресивно верување во националната супериорност и слава. Шовинизмот го проширил своето изворно значење и вклучува екстремна и неразумна пристрасност во име на ...

                                               

Riot Grrrl

Riot Grrrl - андерграунд феминистичко панк рок движење кое првично започнало во раните 1990-ти, во Вашингтон и во северозападниот дел на САД, особено Олимпија и Портланд. Тоа е често поврзувано со третиот феминистички бран, кој понекогаш се гледа ...

                                               

Сексуална злоупотреба на деца

Сексуалнaта злоупотреба на деца е таков вид на злоупотреба во која возрасен или постар адолесцент злоупотребува дете за сексуална возбуда. Како сексуална злоупотреба на деца се смета и прашувањето или присилувањето на дете да се впушти во полов о ...

                                               

Готвач (слуга)

Готвачот е член на куќниот персонал одговорен за припремање на храна. Изразот се користи и за главата на кујнскиот персонал во кај големи домаќинства или за готвачот-домаќин, многу помалку престижна работа со повеќе мануелни задачи. Традиционално ...

                                               

Дадилка

Дадилката е жена која е вработена како детска негувателка во едно домаќинство и дава отчет директно на господарката. Припомогната е од барем една детска слугинка. Некои дадилки останувале вработени во едно аристократско семејство многу години одг ...

                                               

Домаќин (слуга)

Домаќин е поединец одговорен за чистењето и одржувањето на куќа или стан и овие поединци речиси искчлучиво се жени. Неретко се употребуваат и изразите "чистачка" или "глава на куќната послуга".

                                               

Лична слугинка (жени)

Личната слугинка за жени е личен прислужник на дами. Во описот на ова работно место спаѓа одржување на дамската гардероба и придружните нешта, како и експертиза во везење и фризерство. Порано господарката ја ословувала својата лична слугинка по н ...

                                               

Пешак (слуга)

Пешакот е машки куќен слуга кој игра улога на келнер во домаќинството. Некогаш ваквите слуги биле доста чести, додека денес се многу поретки, поради фактот што денес ретко кој може да си дозволи голем број на слуги. Името пешак доаѓа од нивната н ...

                                               

Ангус Дитон

Ангус Стјуарт Дитон - шкотско-американски микроекономист. Во 2015 г. ја добил Нобеловата награда за економија за неговата анализа на потрошувачката, сиромаштијата и економската благосостојба.

                                               

Економски материјализам

Материјализам - прекумерна желба за стекнување и потрошување материјални добра. Тој е често поврзан со системот на вредности според кои социјалниот статус се одредува според богатството, како и перцепцијата дека среќата може да се зголеми преку к ...

                                               

Економија на Азија

Економијата на Азија опфаќа повеќе од 4.5 милијарди луѓе кои живеат во 49 различни нации. Азија е најбрзо растечки економски регион, како и најголема континентална економија според номиналниот БДП и според паритетот на куповна моќ во светот. Покр ...

                                               

Албански лек

Лек - официјална валута на Албанија. Порано била поделена на 100 ќиндарки, но денес повеќе не се користат.

                                               

Американски долар

Американски долар е официјалната валута на САД. Американскиот долар, исто така, е во широка употреба како резервна валута надвор од САД. Издавањето на валутата е под контрола на Федералниот резервен систем на САД. Најчесто користен симбол за амер ...

                                               

Босанска конвертибилна марка

Конвертабилната марка е официјалната валута во Босна и Херцеговина. Марката е поделена на 100 фенинга. Името доаѓа од германската марка и германскиот фенинг. ISO 4217 кодот на валутата е BAM, а додека локален симбол е КМ. Марката беше основана во ...

                                               

Девизни резерви

Девизни резерви ја сочинуваат странската актива која се наоѓа под контрола на монетарната власт и се наоѓа на располагање за финансирање на нерамнотежата во платниот биланс, како и за интервенција за девизниот пазар и за останати потреби. Девизни ...

                                               

Дезинфлација

Дезинфлацијата претставува стопирање на постојаното зголемување на цените на стоките или услугите, односно намалување на процентот на инфлацијата. Дизинфлацијата е често поврзана со дефлацијата, која пак се занимава со намалувањето на цените во о ...

                                               

Енергетска заедница

Енергетската заедница е меѓународна организација воспоставена помеѓу Европската Унија и повеќе трети земји со цел да се прошири внатрешниот енергетски пазар на ЕУ во Југоисточна Европа и во други региони. Со приклучувањето кон Енергетската заедни ...

                                               

Макроекономија

Макроекономија е дел од економијата кој се занимава со проучување на економијата во целина. Ги проучува економските односи помеѓу различни земји и нивната интеракција. Макроекономија го проучува меѓународното дејствување на еден дел од економијат ...

                                               

Пазарен неуспех

Пазарниот неуспех во микроекономијата не значи дека одреден пазар прекинал со функционирање. Всушност, пазарен неуспех е ситуација во која одреден пазар неефикасно го организира производството или неефикасно ги алоцира добрата и услугите. Економи ...

                                               

Сиромаштија

Сиромаштијата - недостиг на неопходни производи како храна, облека, живеалиште и здрава вода за пиење, што резултира со низок животен стандард. Сиромаштијата подразбира како состојба кога основните потреби се поголеми од можностите за нивно задов ...

                                               

Стопански раст

Стопански раст - зголемувањето на општиот обем на производство на стоките и услугите во економијата. Обично, економскиот раст се пресметува и изразува како процентуално зголемување на бруто-домашниот производ во однос на претходниот временски период.

                                               

Хрватска куна

Куна е официјална валута на територијата на Република Хрватска. Името потекнува од истоименото животно, бидејќи куната имала значајна употреба во средновековието на територијата на Хрватска. Хрватските банкноти се воведени за првпат во 1941 во сл ...

                                               

Штедење

Штедење значи чување или одложување на материјални добра и пари. Се разликува материјална, парично, поединечно, колективно, доброволно и присилно штедење. Посебно е распространето паричното штедење, и тоа со вложување на парите во штедни институц ...

                                               

Руда

Руда - вид на камен што содржи минерали со вредни елементи како метали се вади од земјата со рударење. Ископаниот материјал потоа се рафинира за да се добијат саканите елементи. Класата или концентрацијата на рудниот минерал или метал и обликот в ...

                                               

Рударство

Рударство - стопанско-индустриска гранка која се занимава со испитување и исцрпување на сите видови рудни лежишта како и на методите за нивна рационална експлоатација. Преку ископувањето на различните видови на метални и неметални руди и минерали ...

                                               

Економска благосостојба

Економската благосостојба е гранка на теоретската економија која употребува микроекономски техники во проценката на благосостојбата во економијата, особено во однос на конкурентната општа рамнотежа во склоп на економијата како економска ефикаснос ...

                                               

Мртов товар (економија)

Мртов товар - загуба на економска ефикасност којашто се јавува кога не е постигнато рамнотежното ниво на пазарот на добра и услуги. Причини за појава на мртвиот товар може да бидат: монополско одредување на цена, постоење на екстерналии, оданочув ...

                                               

Потрошувачки вишок

Потрошувачки вишок - поим во математичката економија којшто ја претставува разликата меѓу најголемата цена којашто потрошувачите се подготвени да ја платат и фактичката цена којашто ја плаќаат. Ако потрошувачите се подготвени да платат повеќе од ...

                                               

Производствен вишок

Производствен вишок - поим во математичката економија којшто ја претставува разликата меѓу фактичката цена по којашто производителите ги продаваат своите производи и најмалата цена по којашто се подготвени да ги продадат. Ако производителите се п ...

                                               

Социјална заштита

Социјалната заштита, како што е дефинирана од Институтот за истражување на Обединетите нации за социјален развој, се занимава со спречување, управување и надминување на ситуации што негативно влијаат на благосостојбата на луѓето. Социјалната зашт ...

                                               

Бразилски реал

Реал, reais) - софицијална валута во Бразил. Се дели на 100 сентави. Реалот е релативно нова валута. На неговата појава во 1994 година му претходел период на хиперинфлација. Имено, во периодот од 1942 до 1994 година, валутите во Бразил обезвредни ...

                                               

Економија на Македонија

Економија на Македонија - дел од поширокиот општествен систем на Македонија кој ги опфаќа стопанските односи, дејности, производството, трговијата и монетарно-финансиските текови. Според типот Македонија има отворена пазарна економија.

                                               

Агенција за санација на банка

Агенцијата за санација на банка била специјализирана државна институција, основана во рамките на процесот на санација на банкарскиот систем на Македонија.