Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 212




                                               

Таратур

Лукот се дели на чешниња и се лупи. Чешнињата се ставаат во дибекот со сѐ солта и се толчат сѐ додека не се добие еднолична маса. Во дибекот се додава сето масло и со толчникот се меша сѐ додека маслото не се впие во истолчениот лук. Масата треба ...

                                               

Тимар

Тимар претставува имот со приход до 19.999 акчиња. Турските паши на своите офицери со царски берати им давале на управување тимари на определени места. Управителите на тимарите, спахиите, имале право да ги собираат сите даноци од доделеното земји ...

                                               

Тула

Тула или цигла – ѕидарски градежен материјал кој се добива со обликување, сушење и печење на пластична смеса од глинен материјал, песок и вода. Тулата е најмасовен производ на керамичката индустрија.

                                               

Туљбе

Во исламската архитектура, турбе или туљбе претставува надгробен споменик, мавзолеј. Како такво турбето нема свои втемелување во самата исламска традиција, но под влијание на надворешни фактори се појавило помеѓу самите муслимани, првенствено Тур ...

                                               

Ќебап

Ќебапи се разни варени јадења од месо, со потекло во блискоисточната кујна. Многу варијанти се популарни низ цела Азија и низ целиот свет. На индиски англиски јазик и на јазиците на Блискиот Исток, другите делови од Азија и муслиманскиот свет, ќе ...

                                               

Ќепенок

Ќепенок – капак на дуќански прозорци и врати. Ќепенците може да бидат дрвени или метални, кои се состојат од неколку крила погодни за отворање, односно затворање. Како архитектонски детаљ ќепенци сè уште може да се видат во старите македонски чар ...

                                               

Керпич

Ќерпич, керпич или плитар - природен градежен материјал кој се прави од песок, глина и вода, и некој вид на влакнест или органски материјал, и потоа се обликува во цигли со помош на рамки и се остава да се суши на сонце. Структурите од ќерпич се ...

                                               

Фес (капа)

Фес – капа во форма на пресечен конус, црвена, обично со црн пискул закачен на средината од врвот, карактеристична за Турците.

                                               

Хас (имот)

Хас – особен вид на земјишен имот во Османлиското Царство со годишен приход од 100 000 акчиња. Хасовите биле определни не толку според површината на земјата, колку по годишниот приход од неа. За разлика од тимарот и зијаметот, за добивање на хас ...

                                               

Чардак

Чардак - просторија карактеристична за традиционалната македонска куќа која претставува повеќенаменски полуотворен простор кој ги соединува останатите простории во куќата.

                                               

Чаршаф (асталски)

Асталски чаршаф – покривка на маса - обично од памучно или ленено платно. Чаршафот се поставува целосно да ја покрие масата за заштита и украс. Обликот на асталските чаршафи зависи од обликот на масата и може да бидат тркалезни, квадратни, правоа ...

                                               

Чаршаф (постелнина)

Чаршаф – покривка на постела, на јорган, - обично од памучно или ленено платно. Чаршафот за постела е правоаголникправоаголна ткаенина кој обично се користи за прекривање на душекот или наместо горна прекривка со навлака. Најчесто се прави од пам ...

                                               

Чифлик

Тука води поимот чифлик. За другите значења на поимот, видете ја појаснителната страница. Чифлиг - турски поим за означување на систем за управување со земјата во Отоманското Царство. Пред чифлишкиот систем, во империјата се користел тимарскиот с ...

                                               

Чомлек

Чомлек - македонско традиционално јадење, карактеристично за кулинарството во Битола, но постои и охридски, овчарски, итн. Се смета за зимско јадење. Во Бугарија се нарекува "македонски чомлек".

                                               

Џамија

Џамија - храм во кој муслиманите се собираат и извршуваат општа молитва. Џамијата може да се сретне во различни форми, а најчесто е во форма на коцка покриена со една или повеќе куполи. На некој од периметарските ѕидови се наоѓа едно или повеќе м ...

                                               

Шербет

Шербет е топол освежувачки безалхоколен пијалак сличен како чај или медовина. Се прави така што печениот шеќер се прелива со студена вода, а потоа се вари додека да зоврие. Самиот поим доаѓа од турскиот збор "serbet". Шербетот во нашите краишта д ...

                                               

Шеќер

Шеќерот, сухроза или сахароза, претставува бел кристал на тврд дисахарид. Луѓето најчесто ја избираат сухрозата како средство за менување на вкус или карактеристики на течности и храна. Шеќерот што се произведува комерцијално се прави од шеќерна ...

                                               

Фигура (стилистика)

Сите стилски изразни средства со украсна функција се нарекуваат фигури или слики. Фигура е секоја употреба на некое изразно средство на тој начин што тоа станува видливо, забележливо, а во исто време придонесува за возвишеност на стилот. Стилска ...

                                               

Алегорија

Алегорија е стилска фигура со која метафоричното т.е. преносното значење на мислата се реализира во целосна слика, со сите пропратни детали. Во поезијата понекогаш тоа е цела песна. Алегоријата поимите ги пренесува како поединечни метафори кои де ...

                                               

Антитеза

Антитеза е поврзување содржини со спротивно значење. Во синтаксата ова најдобро се изразува со сврзникот но: Тој ми се закани, но јас не се исплашив. Антитезата се постигнува и со употреба на зборови со спротивно значење: Тоа беше време на разумн ...

                                               

Апострофа

Апостроф невидлива стилистичка фигура. Се појавува кога некој го прекинува разговорот со публиката и го насочува говорот кон трета страна, како што е сопернички пратеник или некое друго лице, понекогаш отсутно од местото на настанот. Често примат ...

                                               

Епитет

Епитетот граматички гледано, скоро секогаш е придавка, или повеќе придавки придодадени кон именката. Епитетот се употребува за сликовито да се истакне некое својство на предметот. Има повеќе видови на епитети. Генерално тие се делат на живи, нежи ...

                                               

Епоним

Епоними се апелативи по кои нештото го добило своето име/назив. Како за пример тоа може да биде место, временски период, некое откритие, итн, најчесто по некоја заслужна личност. Епонимите се пишуваат со мали почетни букви. Во повеќето случаи упо ...

                                               

Еуфимизам

Еуфемизмот е еден вид на метонимија и со него се означува ублажување на премногу острите или груби изрази така што зборот со непријатна, погрдна или опасна конотација се заменува со некој попријатен, поблаг или побезопасен збор кој го означува ис ...

                                               

Метафора

Метафора - фигура на говор кој директно се однесува на едно нешто со споменување на друго заради реторички ефект. Може да обезбеди јасност или да ги идентификува скриените сличности помеѓу две идеи. Антитезата, хиперболата, метонимијата и слични ...

                                               

Метонимија

Метонимија - стилска фигура во која има замена на зборови, односно преносна употреба на зборовите врз основа на зависна врска меѓу два поима од стварноста. Таа ја опфаќа употребата на еден збор наместо друг за лица, предмети или појави што се во ...

                                               

Словенска антитеза

Словенска антитеза - стилска фигура дадена во вид на прашање, негирање на прашањето и точен одговор. Оваа стилска фигура е присутна во многу песни од македонската народна книжевност, но ја има и во уметничката. Пр. прашање дал град полињата житор ...

                                               

Споредба (стилистика)

Компарација анг. simile е стилско изразно средство со кое се изразува сличност меѓу две различни единки. Со компарацијата, за разлика од метафората, сличноста се искажува со зборот како или ко. Споредба или компарација е многу честа тропа. Нарече ...

                                               

Тропа

Тропа се дефинира како збор или израз кој значи нешто друго од она што суштински значи. Односно секој збор или израз употребен со преносно значење претставува тропа. Тоа е збор или израз кој го променил своето првобитно значење и стекнал друго, п ...

                                               

Хијазам

Хијазма е стилска фигура блиска до антитезата и спротивна на паралелизам во која два пара зборови, фрази или реченици кои се синтаксички или суштински слични се ставаат во симетрична, но превртена врска како во огледало, за да се нагласи спротивн ...

                                               

Аниме

Аниме е стил на анимација кој потекнува од Јапонија. Аниме најчесто се емитува на телевизија, или се продава на ДВД после нивното емитување. Понекогаш и видеоигрите наменети за компјутер или за разните играчки конзоли содржат делови или сцени кои ...

                                               

Манга

Манга е специфичен начин на цртање стрипови кој е развиен во Јапонија во доцните години од XIX век. Во нивната модерна форма, манга-стриповите датираат кратко по Втората светска војна, но пред тоа тие имаат долга и комплицирана историја во раната ...

                                               

Воена тактика

Воена тактика е заедничко име за методите на пресретнување и победување на непријателот во битка. Промените во филозофијата и технологијата през времето се отсликале цо промените на тактиките. Сè до XIX век, многу тактики се сведувале на бојното ...

                                               

Загинал во бој

Загинал во бој - претставува класификација која обично се користи од страна на војските да се опише смртта на своите борци кои загинуваат во борба против непријателски сили. Според министерството за одбрана на САД, на пример, велат дека оние кои ...

                                               

Коњаница

Коњицата е дел од копнената војска која се карактеризира со поголема мобилност и сила на фронтален удар во однос на пешадијата. Историски, коњицата се состоела од војници кои јавале на коњи, камили, слонови и други животни способни да понесат чов ...

                                               

Пирова победа

Пирова победа - победа по многу висока цена за победникот. Фразата се однесува Пир Епирски, кралот на Молосијците, Епир и Македонија, чија војска била речиси уништена при неговата победа над римјаните за време на Пировата војна во Хераклеја во 28 ...

                                               

Шогун

Терминот шогун, јапонски shōgun, значи "генерал" ; кратенка е за seiitaishōgun, што може да се преведе со "големиот генерал миротворец со варварите ". Сепак, откако му била доделена оваа титула на Mинамото но Јоритомо, таа станала наследна кај ро ...

                                               

Билатерален монопол

Билатерален монопол постои ако постои една фирма-продавач и една фирма-купувач, т.е. комбинација на монопол и монопсон. Во тој случај, кривата на понудата на продавачот ја претставува кривата на просечните трошоци на купувачот. Притоа, и монополо ...

                                               

Брокер

Во трговијата, брокер е страна која посредува помеѓу продавачот и купувачот. Кај сите видови на брокери заедничко е тоа што тие не се јавуваат како купувачи или продавачи, туку само како застапници на купувачот или продавачот. Во македонскиот јаз ...

                                               

Буџетска линија

Буџетска линија - гранична линија којашто ги содржи сите комбинации на добра и услуги што потрошувачот може да ги набави со својот расположлив доход по тековните цени. Ако на потрошувачот му стојат на располагање две добра, тогаш буџетската линиј ...

                                               

Врзан девизен курс

Таргетирањето на девизниот курс или врзувањето на девизниот курс претставува стратегија на монетарната политика каде што централната банка ја одржува вредноста на домашната валута во однос на една или неколку странски валути. Во рамките на оваа с ...

                                               

Декретни пари

Декретните пари се пари кои ја добиваат својата вредност преку владина одлука или закон. Терминот декретна валута се користи кога декретните пари се користат како главна валута во земјата. Терминот потекнува од латинскиот збор fiat. Декретните па ...

                                               

Дефлација

Дефлацијата претставува макроекономска големина која се дефинира како намалување на вредноста на паричните единици. Таа е спротивна од инфлацијата. Со појавата на дефлацијата во определен регион или држава се означува дека за помалку пари би може ...

                                               

Ембарго

Оваа статија е за економскиот термин. За ембарго на печатот, види ембарго на вести. За задоцнет пристап по издавање, види Ембарго академско издавање. За ембарго на вооружување, види ембарго на вооружување, список на моменталните ембарга на вооруж ...

                                               

Инфлација

Инфлација е економски поим кој означува постојан пораст на општото ниво на цените во одреден временски период. Значи, при дефинирањето на инфлацијата, важни се два момента: прво, инфлацијата претставува пораст на општото ниво на цените, мерено пр ...

                                               

Инфлациски данок

Инфлациски данок - економска категорија која означува пренос на реални добра од луѓето и фирмите кон државата, под дејство на инфлацијата. Инфлацискиот данок се јавува како последица на инфлаторното финансирање на буџетот, т.е. кога државата ги п ...

                                               

Корист (Економија)

Корист или полза - економска категорија која го означува задоволството што го добива потрошувачот од трошењето на некој производ или услуга. Користа е еден од основните концепти во микроекономијата и служи како основа на теоријата на однесувањето ...

                                               

Монопол

Монопол - облик на пазарна структура, т.е. крајна форма на непотполна или ограничена конкуренција на пазарот во која вкупното производство и вкупната понуда на секторот ја создава едно претпријатие - монополист. Притоа, монопол постои кога едно л ...

                                               

Монопсон

Монопсон претставува монопол на страната на купувачите, т.е. пазарна структура во која постои само еден купувач кој има моќ да влијае врз цената на производните фактори. Монопсонот се соочува со растечка крива на понудата на фирмите-продавачи, а ...

                                               

Паретова ефикасност

Паретова ефикасност или Паретова оптималност - состојба на алокација на ресурсите при која не е можно благосостојбата на еден поединец да се подобри без притоа да се влоши благосостојбата на некој друг поединец. Поимот е именуван по италијанскиот ...