Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 203




                                               

Бељот

Бељот – игра со карти популарна во некои делови на Македонија, Србија, Хрватска, Бугарија и Босна и Херцеговина, а се игра ширум светот. Бељотот може да се игра со двајца, тројца или четворица, но најдобро е да се игра со четворица, додека со два ...

                                               

Бензен

Бензенот - најтипичен ароматичен јаглеводород. Неговата структурна формула претставува шестаголник на чиишто темиња се наоѓа по еден јаглероден атом поврзан со еден водороден атом и содржи три двојни врски. Сè на сè, бензенот се состои од шест ја ...

                                               

Биатлон

Биатлон е термин со кој се означува спорт кој е комбиниран од две комбинирани дисциплини. Меѓутоа со Биатлон најчесто се означува зимски спорт кој е комбинација од cross-coutry – скијачко трчање и стрелање со пушка. Постои и летна варијанта на Би ...

                                               

Бива (инструмент)

Бива - јапонски традиционален музички инструмент, жичен, во форма на лејта со краток врат, богато декориран со орнаменти. Обично се користела за наративно пеење и усмено пренесување на приказни и митови. Бивата исто така е избран инструмент на ши ...

                                               

Биметал

Биметал или биметален елемент – елемент кој се состои од две различни ковини споени така да образуваат плочка, намотка или завојница, а се користи за регулација на температура. Ковините мора да имаат различни коефициенти на термално ширење така ш ...

                                               

Биогориво

Биогориво – гориво добиено со обработка на биомаса. Нивната енергија се добива со фиксирање на јаглерод, т.е. со редукција на јаглеродот од воздухот во органски соединенија. За разлика од јаглеродот ослободен од фосилните горива кој ја менува кли ...

                                               

Биткоин

Биткоин - платежен систем кој се појавил во 2009 година како програма со отворен код. Биткоинот е глобален децентрализиран електронски протокол и систем за директно плаќање. Ова е дигитална валута, уште се нарекува и виртуелна валута, електронски ...

                                               

Бифора

Бифора - вид на прозорско окно вертикално поделено на два еднакви дела. Секој дел е натсводен со лак, а понекогаш и целата бифора со еден дополнителен лак, при што во просторот меѓу двата помали лакови и големиот лак често се наоѓаат декоративни ...

                                               

Блендер

Блендер - кујнски и лабораториски апарат кој се користи за мешање или емулзирање на храна и други супстанции, цврсти материи со течна храна и мелење на некоја храна. Стационарнната мешалка се состои од сад за мешалка со ротирачки метален нож на д ...

                                               

Бојник (птица)

Бојник - средноголема крајбрежна птица која се размножува во северните делови на Европа и Азија, а зимува во јужна и западна Европа, Африка, јужна Азија и Австралија. Се среќава и во Македонија.

                                               

Бот

Интернетски бот, интернет-бот, веб-робот или само бот – скратен назив за софтверски робот, односно интелигентен софтверски агент. Ботовите често вклучуваат елементи на вештачка интелигенција. Типично, ботовите извршуваат едноставни и структурно п ...

                                               

Брановод

Брановод - состав што води бранови како што се електромагнетните бранови или звучните бранови. Оригиналното и најопшто значење е шуплива проводна метална цевка која се користи за пренос на високи фреквенции - радио бранови, особено микробранови. ...

                                               

Бриологија

Бриологија - гранка на ботаниката која се занимава со изучување на мововидните растенија во кои спаѓаат мововите, џигерниците и роговниците). Лицата кои се занимаваат со набљудување, евидентирање, класификација и истражување на мововодните растен ...

                                               

Брод (архитектура)

Брод или кораб – централниот дел на црква, кој се простира од главниот влез до трансептот, или до презвитериумот, кај цркви без трансепт. Кај повеќекорабните цркви се разликуваат главен, бочен и попречен брод. Во поширока смисла, бродот ги опфаќа ...

                                               

Бросови

Бросовите е една од најголемите фамилии на цветни растенија, со околу 650 родови и повеќе од 13.000 видови. Името оваа фамилија го носи по родот Брос. Тука припаѓаат неколку економски важни растенија. Од Rubia cordifolia се добива боја, од видот ...

                                               

Булгур

Булгур – храна од жита направена од издробени, провриени зрна различни видови пченица, најчесто дурум. Потеклото му е од Средниот Исток.

                                               

Бураг

Бураг, наречен и преден желудник, е првата комора на желудникот кај преживните животни. Тој служи како примарно место каде се врши ферментација на дигестивниот материјал во целиот систем за варење. Откако храната се голта, таа патува во дорзалнио ...

                                               

Бурито

Бурито – традиционално мексиканско јадење. Буритото се состои од тортиља од пченично брашно полнета со прилози. Вообичаено тортиљата полека се пече на жар или се вари на пареа, да омекне и да може да се витка. Во Мексико најчести прилози се месо ...

                                               

Бушидо

Бушидо - непишан кодекс на однесување за самураите во општеството, збир на правила и норми за "идеалниот" воин. Бушидо, првично протолкувано како "патека на коњот и лакот", подоцна започнало да означува "патот на самурајот, воинот". Бушидо всушно ...

                                               

Вакуола

Вакуолите се органели на клетката. Тие се карактеристични особено за растителните и протистните клетки. Вакуолите се простори во цитоплазмата ограничени со мембрана наречена тонопласт и исполнети со растворени органски и неоргански соединенија во ...

                                               

Ванадиум

Ванадиум - хемиски елемент со симбол V и атомски број 23. Тој е тежок, сребрено-сив, еластичен,ковлив преоден метал. Елементарниот метал ретко се наоѓа во природата, но откако вештачки се изолира, формирањето на слој од оксид пасивација делумно г ...

                                               

Варикап

Варикап диода, варактор диода, диода со променлив капацитет или диода со променлива реактанса – вид диода дизајнирана да го користи напонски променливиот капацитет на инверзно поларизиран p–n спој.

                                               

Вебер (единица)

Вебер - единица за магнетен тек од системот SI. Густина на текот од еден Wb/m 2 изнесува една тесла. Единицата го носи името на германскиот физичар Вилхелм Едуард Вебер 1804–1891.

                                               

Веностаза

Веностаза, венозна стаза или венозен застој – состојба на бавен крвен проток во вените, вообичаено во нозете. Венозниот застој е фактор на ризик за образување на крвни згрутчувања во вените како и со длабоките вени на нозете. Причините за венозни ...

                                               

Ветропарк

Ветроелектрана – низа од блиско сместени ветротурбини, најчесто од ист вид, изложени на ист ветар и приклучени со посредство на заеднички раставен уред на електроенергетскиот систем. Ветротурбината е вртечка машина која ја претвора кинетичката ен ...

                                               

Виновица

Виновицата содржи: вкупни киселини, изразени како оцетна киселина од 200 до 1.000 милиграми на литар апсолутен алкохол; естери, како етил естер оцетна киселина, од 800 до 3.500 милиграми на литар апсолутен алкохол; метил алкохол од 0.1 до 0.70 во ...

                                               

Витилиго

Витилигото се изразува со бели дамки на кожата. Понекогаш дамките се распоредени симетрично. На пример, може да се случи да имате речиси еднакви дамки на левиот и на десниот показалец. Распространоста низ светтот е околу 1% од вкупната популација ...

                                               

Волута

Волута е спирален, завиен орнамент кој го карактеризира Јонскиот стил, и го среќаваме на капителот на Јонскиот столб. Подоцна е инкорпориран во капителите на Коринтскиот стил и Композитниот стил. Волутата е мотиф кој поради својата универзалност ...

                                               

Вомбат

Вомбатот е цицач, кој спаѓа во торбари и го сочинуваат два вида. Тие имаат тешка градба, долги се 70-120 см и се без опашка. Новорородечето се развива во торбата на мајката околу 5 месеци. Вомбатите јадат трева, кора од дрвја и корења. Прават гне ...

                                               

Вртивратка

Овој вид е населен во умерените региони на Европа и Азија. Тие се птици преселници, презимуваат во тропските делови на Африка и јужна Азија како и во Иран. Тоа е птица на отворени шуми и овоштарници. Кога мигрираат понекогаш се видени во песочнит ...

                                               

Гвакамоле

Гвакамоле – макало, намаз или салата на база на авокадо, првично воведено од Ацтеките во денешно Мексико. Покрај употребата во мексиканска кујнамексиканската кујна, тоа станало дел од меѓународната и американската кујна како макало, намаз или сос ...

                                               

Гванако

Гванако - јужноамериканско животно од фамилијата камили. Високо е 107-122 см и тежи околу 90 кг. Бојата се разликува многу малку, од светлокафеава со темноциметна боја, која постепено се прелева во бела во долниот дел. Имаат сиви лица и мали испр ...

                                               

Генералисимус

Зборот "генералисимус" доаѓа од латинскиот јазик, со значење "најглавен". Овој чин историски се давал на воен офицер кој водел цела армија или сите вооружени сили, кој одговара само пред суверениот. Извесни врховни команданти не биле генералисиму ...

                                               

Германиум

Германиум - хемиски елемент со симбол Ge и атомски број 32. Тој е сјаен, тврдo, сиво-бел металоид во јаглеродната група, и е хемиски сличен со соседите во групата калај и силициум. Чистиот германиум е полупспроводник со изглед сличен на елементар ...

                                               

Геслајтинг

Геслајтинг е форма на психолошка манипулација во која едно лице се обидува да внесе сомнеж кај жртвата или на припадници на одредена група, што ги прави да се сомневаат во сопственото сеќавање, перцепција и разумност. Користејќи постојано негирањ ...

                                               

Главатица

Главатица е вид на слатководна риба од фамилијата Salmonidae, вториот најголем вид на европска пастрмка, помал само од huchen. Главатицата се наоѓа во реките на јадранското сливно подрачје, во реката Неретва во Босна и Херцеговина, реката По во И ...

                                               

Глауком

Глаукомот или мрежата e прогресивна болест оптикопатија со оштетување на очниот нерв, кое води до постепено намалување на видот. Во САД глаукомот е втората најважна форма на иреверзибилно слепило кое зафаќа повеќе од 1.5 милони поединци и предизв ...

                                               

Гликобелковина

Гликобелковините се сложени белковини кои како простетична група имаат некој јаглехидрат. Тоа се многу вискозни и слузести супстанци, па затоа се нарекуваат и мукобелковини. Гликобелковините се многу распространети во животинскиот организам. Ги и ...

                                               

Гликоген

Гликогенот е резервен шеќер кај животните, кој се складира во црниот дроб и во мускулите. При состојба на хипогликемија, под дејство на глукагонот, тој се мобилизира и конвертира во глукоза.

                                               

Глифлозин

Глифлозините или SGLT2 инхибитори се класа на лекови кои ја инхибираат реапсорпцијата на глукоза во бубрезите и со тоа го намалуваат нејзиното ниво во крвта. Тие делуваат преку инхибирање на натриум-глукоза транспортен протеин 2. SGLT2 инхибитори ...

                                               

Глицин

Глицинот е алфа аминокиселина со хемиска формула NH 2 CH 2 COOH. Тоа е најмалата од 20 аминокиселини најдени како составни делови на белковините, кодирана со кодоните GGU, GGC, GGA и GGG. Глицинот е единствен меѓу белковинообразувачките аминокисе ...

                                               

Глобулин

Глобулин е еден од двата вида на серумски белковини. Овој генерички термин вклучува хетерогени серии на белковински фамилии, со големи молекули и не толку растворливи во чиста вода отколку албумините. Глобулините мигрираат помалку од албумините з ...

                                               

Глуконеогенеза

Глуконеогенеза е метаболички пат во кој се синтетизира јаглехидратот глукоза од одредени нејаглехидратни метаболити. Кај животните, на пример, доколку глукозата не се внесува преку исхраната, телото ја произведува истата од нејаглехидратни прекур ...

                                               

Глуон

Глуони / ˈ ɡ l uː ɒ n z / се елементарните честички, кои дејствуваат како честичките за размена на силна сила помеѓу кваркови, аналогно на размена на фотони во електромагнетната сила помеѓу две наелектризирани честички. Во лаик термини, тие "лепа ...

                                               

Гомнушка

Гомнушка е риба во фамилијата Cyprinidae. Оваа риба ги населува реките со мирни води. Се храни со умрени инсекти ларви на инсекти и диатоми. Се размножува во периодот април - јуни.

                                               

Гријер

Првите записи за сирењето гријер датираат уште од 1115 година. Во еден запис кој потекнува од оваа година, првиот гроф од Гријер сведочи за употребата на сирење во манастирот Ружмон, но останува отворено кој вид сирење било тоа. Името гријер како ...

                                               

Дволомност

Дволомност – оптичка особина на материјалите кои имаат показател на прекршување кој зависи од поларизацијата и насоката на простирање на светлината. Таквите анизотропијаанизотропни материјали се нарекуваат "дволомци". Дволомноста често се квантиф ...

                                               

Декодер

Декодер – уред кој работи спротивно од кодерот, т.е. го "врти" кодирањето за да се добие првобитната информација. Вообичаено се користи обратен метод, т.е. инверзна функција од кодирањето. Во дигиталната електроника, декодерот би бил логичко коло ...

                                               

Денга

Денга е инфекција предизвикана од вирус на денга. Комарците го пренесуваат или го шират вирусот на денгата. Треската од денга е позната и како "коскокршечка треска" затоа што може да предизвика толку силна болка, што болниот ќе има чувство како д ...

                                               

Дервенџиство

Дервенџии ― чувари на дервен., припадници на полувоениот ред на Турското Царство, преземени од пресоманскиот период и прилагодени на новонастанатите услови во балканските земји. Вид на локална војска во Османлиското Царство, составена од локални ...