Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 198




                                               

Изолативен јазик

Изолативен јазик е вид јазик со мал број морфеми во однос на еден збор. Во крајни случаи има и јазици каде една морфема е еден збор. Поимот "изолативен јазик" е во сродност со поимот "аналитички јазик", каде во крајна граница има целосно отсуство ...

                                               

Изрека

Изрека е нешто изречено, кое се смета за забележително и значајно на еден или друг начин. Зависно од аспектот на забележителност, постојат ред синоними или облици на изрека: Адаж. Афоризам кој се здобил со кредибилитет по пат на негова долготрајн ...

                                               

Имперфект

Имперфектот е глаголски облик кој се јавува кај многу јазици. Присутен е и во македонскиот јазик, а во неговата граматика често се нарекува минато определено несвршено време. Самото име ја пренесува и природата на обликот: со имперфект се означув ...

                                               

Инфинитив

Инфинитивот е јазичен термин за одредена глаголска форма во јазикот. Традиционално, инфинитивот се дефинира како основната форма на глаголот, односно формата на глаголот во сегашно време која се користи низ речниците. Сепак, давање генерална дефи ...

                                               

Историја на белорускиот јазик

Историја на белорускиот јазик е поим со кој се опфаќа истрискиот развој на овој источнословенски јазик. Денешниот белоруски јазик бил повторно основан оживеан врз база на говорни остатоци од старобелорускиот јазик. Овие остатоци биле мали дијалек ...

                                               

Јазична типологија

Јазична типологија - дисциплина на лингвистиката која ги проучува и класифицира јазиците според нивните структурни особености. Главната цел на јазичната типологија е да ги опише и објасни заедничките особености и структурните различности меѓу све ...

                                               

Квантитативна лингвистика

Квантитативната лингвистика - дисциплина на општата лингвистика, а поточно на математичката лингвистика. Квантитативната лингвистика се занимава со учењето јазик, јазичната промена, како и структурата на природните јазици. Квантитативната лингвис ...

                                               

Когнитивна лингвистика

Когнитивната лингвистика - дел од лингвистиката која го толкува јазикот во смисла на концептите, понекогаш универзално, понекогаш поодредено за некој посебен јазик. Таа е тесно поврзана со семантиката, но се разликува од психолингвистиката, која ...

                                               

Македонско ракописно писмо

Македонското ракописно писмо е прилично поразлично од печатното македонско писмо. На сликава се илустрирани сите букви, прво малата, а потоа големата варијанта на секоја буква. Ракописното писмо е во истата форма уште од неговото официјализирање, ...

                                               

Морфема

Морфемите се дефинираат како најмали делови од зборот на кои може да се расчлени еден збор, при што основниот дел треба да биде најчесто еднаков на основната содржина на зборот, односно морфемата е најмал значенски дел од зборот. Во македонскиот ...

                                               

Мртов јазик

Изумрен, мртов или исчезнат јазик е јазик кој нема говорници, или кој не е во активна употреба. Научно, изумрените јазици често се споредуваат со мртвите јазици, кои сепак се познати во оредена форма или во некој контекст, но не како основно сред ...

                                               

Независна реченица

Независна реченица, главна реченица или ретко независна дел-реченица, е реченица или дел-реченица која може да функционира самостојно во еден текст. Ваквиот вид реченици често се нарекува и како проста реченица. Главните реченични елементи на едн ...

                                               

Некласификуван јазик

Некласифицираните јазици се јазици кои чии генетски карактеристики не биле одредени преку средствата на историската лингвистика. Ако оваа состојба продолжи и по одреден број научни истражувања и обиди да се поврзе јазикот со некое јазично семејст ...

                                               

Оксиморон

Оксиморон е стилска фигура којашто се создава со спојување на два противречни поими. Тоа е облик на едночлена антитеза внатре во реченицата. Пример: светол мрак, врело студенило, скромен раскош, мудра будала и слично. Оксиморон, кој на прв поглед ...

                                               

Партицип

Партицип е глаголска форма која се користи во реченицата да се определи именка или именска фраза, и така има улога слична на придавката или прилогот. Партиципот е еден од формите на несвршените глаголи. Името потекнува од латинското participium, ...

                                               

Пациенс (граматика)

Граматичкиот пациенс, или познат како цел или претрпител, е поим во семантиката со кој се означува дел од реченицата врз кој се врши дејството. Пациенсот, како што е разликуван од темата, мора да претрпи промена на состојба. Темата е означена од ...

                                               

Перифраза

Перифраза е тропа на исказот, во која се користат вишок на зборови при опис на нешто, што може да се искаже со многу помалку зборови. Перифразата најчесто се употребува за да се избегне вистинскиот исказ или збор, ако не е пригодно да се употреби ...

                                               

Повратна заменка

Повратна заменка е заменка која е претходена од, и се однесува на, именка, придавка, прилог или заменка во една дел-реченица. Според теоријата на генеративната граматика, повратната заменка е анафора која мора да биде врзана со нејзиниот претходн ...

                                               

Подјазична согласка

Подјазична согласка е согласка што се создава со допир на опачината на врвот на јазикот. Позастапените подјазични творби се среќаваат единствено во подрачјето од задновенечниот до преднонепчениот дел, и се нарекуваат "свиени согласки". Меѓутоа, н ...

                                               

Подмет

Подмет или вршител на дејството - еден од двата главни елементи на една дел-реченица. Подметот го врши дејството на реченицата, кое се изразува со прирокот. Подметот има граматичка функција и преку прирокот тој се поврзува со останатите елементи ...

                                               

Подмет-прирок-предмет

Подмет-прирок-предмет - еден од најчесто застапените зборореди меѓу јазиците. Овој редослед заедно со подмет-предмет-прирок се застапени кај 75% од светските јазици. Овој редослед најчесто се користи и кај сите креолски јазици, што укажува дека о ...

                                               

Помошен глагол

Помошен глагол - глагол кој има граматичка функција и додава граматичко значење на дел-реченицата во која се наоѓа. Помошниот глагол најчесто е добиен од лексички глагол кој ако се користи како помошен го губи лексичкото значење. Помошниот глагол ...

                                               

Прагматика

Прагматика - поле на лингвистиката и семиотиката која ги проучува начините со кои контекстот придонесува кон значењето. Прагматиката ги опфаќа теоријата на говорниот акт, разговорната импликатура, разговорна анализа и други пристапи кон јазичното ...

                                               

Предмет (граматика)

Предметот е еден од деловите на реченицата и често составен дел од прирокот. Предметот означува дека некој и нешто е инволвиран во дејството на глаголот од подметот. Со други зборови, предметот означува на кого и на што дејствува глаголот.Како пр ...

                                               

Предмет-подмет-прирок

Предмет-подмет-прирок или предмет-подмет-глагол е еден од збороредите кои се среќаваат во разни јазици во светот. Според овој редослед, на прво место во реченицата се наоѓа предмет, а потоа следува подметот или лицето и на крај доаѓа прирокот или ...

                                               

Предмет-прирок-подмет

Предмет-прирок-подмет е еден од видовите на зборореди во реченицата. Овој збороред е меѓу послабо застапените меѓу јазиците. Пример за ваков редослед е реченицата: "Јаболко јаде Томе."

                                               

Прирок

Прирок - еден од главните составни елементи на реченицата.Тој го претставува името на глаголското дејствие. Традиционалната граматика го гледа прирокот како еден од двата главни елементи во реченицата, покрај подметот. Функцијата на прирокот е да ...

                                               

Прирок-подмет-предмет

Прирок-подмет-предмет или глагол-подмет-предмет - вид на збороред во реченицата кај одредени јазици. Овој редослед на зборовите е трет најупотребуван во светот по подмет-предмет-прирок и подмет-прирок-предмет. Пример за овој редослед на зборовите ...

                                               

Прирок-предмет

Прирок-подмет - една од двете големи и основни групи на збороред во јазиците. Кај јазиците со прирок-подмет, глаголот најчесто е пред предметот во реченицата. Основната поделба на две групи прирок-предмет и предмет-прирок била предложена од Винфр ...

                                               

Проста реченица

Проста реченица е реченица или дел-реченица кој има само една независна реченица и не содржи зависни реченици. Простата реченица може да стои самостојно во еден текст.

                                               

Реченица

Реченица е исказ во природните јазици. Реченицата е често објаснета како граматичка категорија која содржи еден или повеќе зборови кои имаат минимална синтаксна врска со зборовите кои следат или претходат. Реченицата може да вклучи група зборови ...

                                               

Род (граматика)

Граматичкиот род е една од граматичките категории на именките. Тоа е систем кој е присутен кај повеќето јазици во светот. Честа поделба на именките според родот е на именки од машки, женски и среден род. Покрај таа поделба, застапена е и поделбат ...

                                               

Ромска граматика

Ромската граматика е поим со кој се опфаќаат правописните, морфолошките, синтаксните и семантичките правила и прописи на ромскиот јазик. Ромскиот јазик е индоариски јазик, и поради тоа има одредени сличности со останатите индоевропски јазици. Важ ...

                                               

Самогласна хармонија

Самогласната хармонија е вид асимилаторски фонолошки процес кој се осврнува на самогласките во одредени јазици. Со други зборови, хармонијата се однесува на процес каде сите самогласки во еден збор се од ист вид.

                                               

Синоним

Синоним или истозначник - еден од различни зборови со слично или истоветно значење. Пример за синоними се зборовите куче и пес, паметен и интелигентен и слично. Синонимите можат да бидат разни видови зборови сè додека и двата збора се од ист вид. ...

                                               

Словенечка граматика

Словенечката граматика ги опфаќа фонолошките, морфолошките, синтаксните и семантичките првила во словенечкиот јазик. Словенечките именки имаат род, број и падеж, а карактеристично е постоењето на двоината. Глаголите имаат 4 времиња, сегашно, мина ...

                                               

Сложена именка

Сложена именка претставува именска форма што вообичаено е образувана од именски дел, а може да има и глаголски дел. Во литературниот јазик образувањето сложени именки е жив и продуктивен начин на зборообразување, односно бројот на таквите именки ...

                                               

Сложена реченица

Сложена реченица - вид реченица која е составена од една независна реченица и од најмалку една зависна реченица. Сложената реченица најчесто се користи да се искажат посложени мисли, но и да се посочи кои идеи се поважни а кои не.Накратко кажано, ...

                                               

Споредбена лингвистика

Споредбена лингвистика или позната и како компаративна филологија - дел од историската лингвистика и се занимава со споредување на јазици за да се дознае нивната поврзаност. Јазиците можат да бидат поврзани преку позајмување на зборови и преку ге ...

                                               

Супрафикс

Супрафикс е вид на афикс каде со одредени супрасегментни промени се добива друго значење од зборот. Со други зборови, преку промена на акцентот или тонот на еден ист збор се добива друго значење. Кај повеќето јазици овие промени се користат за ра ...

                                               

Удвојување (морфологија)

Удвојувањето, а поретко редупликација, во лингвистиката е морфолошки процес каде коренот на зборот, целосно или со мали промени, се удвојува за да се постигнат одредени граматички функции. Удвојувањето се користи како формообразување за да се пос ...

                                               

Фонетика и фонологија на белорускиот јазик

Како дел од источнословенските јазици, белорускиот се разликува од останатите сродни јазици по: така нареченото "акање" белоруски: аканне – односно изговорот на неакцентирани /o/ и /a/ како јасна отворена предна незаоблена се сметаат за полусамог ...

                                               

Фонологија

Фонологија - дел од науката за јазикот која ги проучува звучните облици во јазикот. Таа го проучува јазикот како елемент кој има функција во јазикот да прави разлика меѓу две јазични единици. Таа се дели на историска и описна. Историската фонолог ...

                                               

Член (граматика)

Член е збор кој стои до именка или друг збор кој ја менува именката, за назначување на видот на односот кон таа именка. Членовите играат разни улоги: одреден член пред именки во еднина или множина кои се однесуваат на извесен конкретен член на ед ...

                                               

Scriptio continua

Scriptio continua / скриптио континуа или scripta continua / скрипта континуа - стил на пишување текст. Буквалниот превод на македонски од латински е "продолжено пишување" и главна карактеристика на стилот е тоа што нема празни места помеѓу зборо ...

                                               

Список на неправилни англиски глаголи

Ова е список на неправилни глаголи во англискиот јазик. Наведувањата се дадени први, заедно со формите во сегашно време доколку се разликуваат, потоа претерит или просто минато време, и минат партицип. Десната колона ги покажува слабите или силни ...

                                               

Список на латински изрази

Оваа страница ги список на непосредните македонски преводи на секојдневни латински изрази, како veni vidi vici и et cetera. Некои од изразите се всушност преводи на старогрчки изрази, поради тоа што старогрчката реторика и литература ги достигнал ...

                                               

Список на латински изрази (целосен)

1. Ab assuetis non fit passio – човекот не го возбудува она што е често. 2. Ab Jove principium – Почетокот е од Јупитер те. Почнуваме од најважното. 3. Acta est fabula - Претставата е завршена. 4. Ad kalendas Graecas – За Грчките календи те. нико ...

                                               

Список на латински изрази (A–E)

1. Ab assuetis non fit passio – човекот не го возбудува она што е често. 2. Ab Jove principium – Почетокот е од Јупитер те. Почнуваме од најважното. 3. Acta est fabula - Претставата е завршена. 4. Ad kalendas Graecas – За Грчките календи те. нико ...

                                               

Список на латински изрази (F–O)

53. Fama volat! - Гласот лета!. Веста брзо се шири 54. Fas est et ab hoste doceri - И од непријателот треба да се учи 55. Festina lente! – Побрзај полека! 56. Fide, sed cui, vide! - Верувај, само пази на кого му веруваш 57. Finis coronat opus – К ...